Quan điểm chung cho rằng trong một không gian bị dồn nén như trong khoang của máy bay dân dụng, vi khuẩn mà hành khách thở ra sẽ lây truyền sang tất cả những người khác trên máy bay là sai lầm.
Khả năng lan truyền bệnh trên máy bay liệu có cao hay không?
Khi đang ốm mà bạn lên máy bay thì sẽ có thể lây bệnh sang những người khác. Tuy nhiên, Tiến sĩ Karl thắc mắc rằng liệu những người ngồi dãy đối diện với bạn có phải là những người dễ bị lây bệnh nhất không?
Tiến sĩ Karl sẽ nói về một quan điểm chung sai lầm cho rằng trong một không gian bị dồn nén như trong khoang của máy bay dân dụng, vi khuẩn mà hành khách thở ra sẽ lây truyền sang tất cả những người khác trên máy bay.
Ở thời kì sơ khai của khoang máy bay sử dụng hệ thống điều áp - khoảng thời gian trước và sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai, không khí bơm vào được thải ra ngay, như vậy hành khách chỉ hít thở không khí một lần. Điều này có lợi cho sức khỏe hành khách nhưng tốn quá nhiều xăng, năng lượng và tiền bạc. Vì thế sau đó những nhà sản xuất máy bay giới thiệu hệ thống tái chế không khí trong khoang máy bay, giúp giảm lượng không khí lấy từ động cơ.Ưu điểm của hệ thống tái chế không khí là nó tiết kiệm gần 60 ngàn đô la chi phí cho mỗi máy bay trong một năm. Nhược điểm là hành khách sẽ hít thở không khí với lượng CO2 nhiều hơn bình thường hay như độ ẩm thấp khiến không khí không được trong lành như ở ngoài thiên nhiên.
Tổ lái máy bay kiểm soát lượng không khí được tái chế và chất lượng không khí hành khách hít thở. Điều này giúp lý giải tại sao đôi khi sau một chuyến bay, bạn cảm thấy khỏe khoắn nhưng ở một chuyến bay khác, bạn lại bị đau đầu nhẹ. Một điểm cần lưu ý là tổ lái máy bay ở buồng lái thường được hít thở không khí hoàn toàn trong lành vì lí do an toàn cho cả chuyến bay.
Trở lại với năm 1970, lượng không khí trung bình từ bên ngoài lưu thông vào khoang hành khách dành cho mỗi người là 7 lít/giây. Cho đến năm 2000, chỉ số này chỉ còn 2,8 lít/giây và đôi khi chỉ là 1 lít/giây.
Hiện nay, không khí tái chế được lọc bằng lưới lọc có thể diệt vi khuẩn. 85% các máy bay chuyên chở hơn 100 hành khách thường sử dụng hệ thống lọc khí này, tuy nhiên các máy bay nhỏ hơn không sử dụng. Vậy các vi khuẩn trong khối không khí quay vòng trong khoang máy bay có sử dụng hệ thống lọc thì sao?
Thực tế trên máy bay bạn được bảo vệ chống lại vi khuẩn tốt hơn trong văn phòng làm việc. Hệ thống điều hòa không khí được phân chia thành các khối với những lỗ thông hơi đủ cung cấp không khí cho năm hàng ghế. Không khí có xu hướng đọng lại ở những khối nhỏ này và không thông suốt dọc khoang máy bay.
Không khí trong khoang máy bay thoát ra từ lỗ thông khí trên trần, di chuyển phía trên hành khách và quay lại qua hệ thống điều hòa không khí trên sàn. Mỗi vòng quay kéo dài ba đến năm phút. Khoảng 63% vi khuẩn bị diệt trong mỗi vòng tuần hoàn khí nhờ có sự kết hợp giữa không khí trong lành thu vào và hệ thống lọc. Vì thế, hệ thống điều hòa không khí ngăn không cho vi khuẩn ở mỗi người lây lan ra cả máy bay. Không khí tích tụ và quay vòng trong phạm vi một hàng ghế năm chỗ của hành khách.
Tuy nhiên nếu một người ốm đi dọc máy bay và ho liên tục, họ vẫn có thể lây lan vi khuẩn trên máy bay. Tất nhiên cũng không thể loại trừ hẳn nguy cơ lây bệnh trên các chuyến bay. Một nghiên cứu mới đây dự đoán rằng bạn có thể giảm một nửa nguy cơ nhiễm bệnh trên máy bay nếu bạn tăng gấp đôi tỷ lê thông hơi.
Tuy nhiên việc này sẽ gây tốn khoảng một đô la cho mỗi hành khách trên mỗi chuyến bay kéo dài tám tiếng. Đó sẽ là một khoản đầu tư phụ trội và lợi nhuận mà hầu hết các hãng máy bay thu được từ khoản đầu tư bỏ ra đều ít hơn so với việc gửi tiền tiết kiệm để lấy lãi suất trong ngân hàng.
Tiên sĩ Ron Behrens, cố vấn về y tế du lịch ở Trường Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London (London School of Hygiene and Tropical Medicine), cho rằng nguy cơ nhiễm bệnh ở phòng chờ sân bay còn cao hơn trên máy bay.
Như vậy. bạn có thể bị lây nhiễm bởi hê thống điều hòa không khí trên máy bay nhưng chỉ bởi những người ngồi gần bạn, giống như khi đi siêu thị hay đi xe buýt. Tuy nhiên, có một nguy cơ lây nhiễm lớn liên quan đến máy bay, đó là khả năng lây lan dịch bệnh ra toàn thế giới. Mỗi năm, hơn 1 tỷ người bay trên các chuyến bay, với khoảng 50 triệu chuyến bay tới các nước nghèo đói, nơi nhiều dịch bệnh phát sinh. Từ những năm 1960, dịch cúm đã lây lan qua các tuyến bay lớn.
Thế kỷ XIV, bệnh dịch hạch khủng khiếp phải mất khoảng ba năm để lây lan từ miền nam nước Ý đến Anh qua những con chuột. Ngày nay, một hành khách đi máy bay có thể mang bệnh truyền nhiễm đi khắp thế giới chỉ trong vài giờ, tuy nhiên họ có thể không truyền bệnh cho hầu hết những hành khách khác trên máy bay nhờ có hệ thống điều hòa không khí./- (Đài Úc)
